تبیین رابطه‌ی فرهنگ و معماری در سوریه: تحلیلی تاریخی از تأثیرات تمدن‌های چندگانه و بحران‌های معاصر

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران

2 استاد، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران

3 استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

چکیده

سوریه به‌عنوان کشوری با تاریخ طولانی و موقعیت جغرافیایی خاص، از دیرباز محل تلاقی فرهنگ‌ها و تمدن‌های مختلف بوده است. معماری این کشور بازتابی از تاریخ پیچیده و متنوع آن است که تحت تأثیر فرهنگ‌ها و اعتقادات مذهبی مختلف شکل گرفته است. هدف این پژوهش بررسی رابطۀ میان فرهنگ و معماری در سوریه است. این پژوهش به‌روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده‌های اسنادی و مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که معماری سوریه در دوران‌های مختلف تحت تأثیر امپراتوری‌های باستانی، اسلامی و عثمانی قرار گرفته است. همچنین، تأثیرات جنگ‌های داخلی و بحران‌های سیاسی اخیر منجر به تخریب بخش بزرگی از میراث معماری این کشور شده است. معماری خانه‌های سوریه که پیش از این محل ظهور فرهنگ ترکیبی آن بود، اکنون به‌ویژه در پی تغییرات ناشی مدرنیته و جنگ‌ها، در خطر آن است که هویت فرهنگی خود را از دست بدهد. در نتیجه، بازسازی سوریه باید با رعایت اصول معماری بومی و حفظ هویت فرهنگی صورت گیرد تا فرهنگ غنی این سرزمین در آینده حفظ شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Explaining the Relationship between Culture and Architecture in Syria: A Historical Analysis of the Influences of Multiple Civilizations and Contemporary Crises

نویسندگان [English]

  • diyana hariri 1
  • sayed behshid hosseini 2
  • Manouchehr Moazemi 3
  • MohammadReza Rahimzadeh 3
1 Ph.D. candidate, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Iran University of Art, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Iran University of Art, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Architecture, Faculty of Architecture and Urbanism, Iran University of Art, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Syria, with its long history and strategic geographical location, has been a crossroads for various cultures and civilizations throughout history. The architecture of this country reflects its complex and diverse history, shaped by different cultural and religious beliefs. The aim of this study is to examine the relationship between culture and architecture in Syria. This research is descriptive-analytical and based on documentary data and library studies. The findings show that Syrian architecture has been influenced by ancient empires, Islamic culture, and the Ottoman period. Moreover, the effects of internal wars and recent political crises have led to the destruction of much of the country’s architectural heritage. The architecture of Syrian homes, which was once influenced by various cultures, has now, especially due to modern changes and wars, lost its cultural identity. As a result, the reconstruction of Syria must adhere to principles of indigenous architecture and preserve its cultural identity to ensure the future preservation of the rich culture of this land.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Culture
  • Architecture
  • History
  • Syria

مراجع

  • اشعری، امیرحسین، و قرایی، سحر. (۱۳۹۴). نقش اقلیم و فرهنگ بر حیاط مرکزی در خانه‌های سوریه حلب-دمشق. سومین کنگره بین‌المللی عمران، معماری و توسعه شهری, 45–
  • امیدواری، سمیه، و امیدواری، مریم. (۱۳۹۸). گذری بر میراث معماری دمشق. جهاد دانشگاهی، واحد شهید بهشتی, 78–
  • البهنسی، عفیف. (2007). فنون العمارة الإسلامیة وخصائصها فی مناهج التدریس. منشورات المنظمة الإسلامیة للتربیة والعلوم والثقافة، 145–
  • التنبی، نورالدین، (۲۰۱۱). المبانی السکنیه الاثریه و اعاده توظیفها فی مدینه حلب.
  • الحمصی، أحمد فائز. (1982). روائع من العمارة العربیة الإسلامیة فی سوریة. دمشق: وزارة الأوقاف، 80–
  • الصابونی، مروة. (2023). معرکة من أجل الوطن: مذکرات مهندس سوری. دار النشر العربیة، 234–
  • خاکساری، پیمان، و جهانی موید، نیلوفر. (۱۳۹۸). بحران هویت در معماری معاصر سوریه. ششمین کنفرانس ملی فناوری‌های نوین در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی, 156–
  • حمیدی، و قاسمی. (۱۴۰۰). واکاوی اثرات ژنوم ژئوپلتیک بر سیاست خارجی (مطالعه موردی: سوریه و رژیم صهیونیستی). فصلنامه علمی مطالعات بیداری اسلامی, ۱۰(۱), ۱۲۵–۱۴۷.
  • دانشجو، خسرو، و السلیمان، بتول. (۱۴۰۰). سازگار کردن طراحی معماری مسکونی شهر حمص در سوریه با اقلیم بر اساس مقایسه خانه‌های سنتی و معاصر شهر. مسکن و محیط روستا, ۱۷۳, ۶۱–۷۴.
  • رادمهر، محسن، سعادتی، حسن، و طیبی، سید علیرضا. (۱۴۰۲). بررسی تطبیقی نقش عوامل جغرافیایی در عملیات‌های آزادسازی خرمشهر و حلب سوریه. نشریه مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر, ۲, ۰–۷.
  • رستم‌پور، کاوه، و حکمت، حسن. (۱۳۹۹). نقش فرهنگ باستانی در معماری آرامگاهی کشور سوریه. هشتمین کنفرانس ملی مهندسی عمران، معماری و توسعه شهری پایدار ایران, 89–
  • علوی، علی. (۱۴۰۰). ادیان و فرهنگ در سوریه معاصر. تهران: انتشارات اندیشه نو.
  • علوی، علی. (۱۴۰۰). تحولات مذهبی در خاورمیانه. قم: پژوهشگاه علوم انسانی.
  • علوی، سیده‌کلثوم. (۱۴۰۰). اصول دین و مذهب از منظر شیعیان اثناعشریه و علویان سوریه. عاصم, 112–
  • کارشناس، علی، قاسم‌حمزه، حسین، رضایی، محمدحسن، و عرب‌پور، علی. (۱۳۹۴). تبیین اعتقادات و احکام فقهی علویان سوریه. زمزم هدایت, 67–
  • کبریت، زکریامحمد، البیت‌الدمشقی، موسسه الصالحانی، دمشق.
  • مرادزاده، ناهیده، و شاکری‌خوئی، احسان. (۱۳۹۵). نقش فرهنگ سیاسی بر شکل‌گیری و تکوین جریان‌های تکفیری و سلفی در خاورمیانه (مطالعه موردی عراق و سوریه). نشریه مطالعات جامعه‌شناسی, ۳, ۱۰۷–۱۲۱.
  • مرکبی، سیدحسین. (۱۳۹۸). چرا سوریه؟: سخنرانی‌ها و مصاحبه‌های سیدحسن نصرالله درباره سوریه. کتاب جمکران، 23–
  • مهدوی‌جو، رضا. (۱۳۹۹). جاده ابریشم و جایگاه سوریه. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.
  • مهدوی‌جو، بهنیافر، اسدبیگی، و اردشیر. (۱۳۹۹). بررسی تأثیر جغرافیای فرهنگی بر امنیت سوریه. مدیریت و پژوهش‌های دفاعی, ۸۹(۱۹), ۱۰۳–۱۲۷.

 

 

  • Abdulmawla, L. (2023). The War Memory as Part of the Syrian Cultural Heritage Identity. In CHAIN 2022: Crisis and Cultural Heritage / Crisi e Patrimonio Culturale (Proceedings). Politecnico di Milano. https://hdl.handle.net/11311/1270017
  • Aboukhater, R., Mouhanna, Z., & Atfeh, N. (2023, August). Urban cultural heritage vulnerability as a risk driver for sustainability and resilience: Case study of the city centre of Damascus, Syria. In AIP Conference Proceedings (Vol. 2793, No. 1, p. 060012). AIP Publishing LLC.
  • Al-Azm, A. (2015). The destruction of Syrian heritage: Historical, cultural and political dimensions. International Journal of Middle East Studies, 47(1), 115–125.
  • Al-Harithy, H. (2018). Urban recovery: Intersecting displacement with post-war reconstruction. International Journal of Urban and Regional Research, 42(6), 1102–1118.
  • Al-Homsi, K. (1982). Damascus: A history of its monuments and architecture. Beirut: Dar al-Sharq.
  • Al-Kassem, A. (2024). Assessment of the impact of the Syrian conflict on cultural heritage sites. Levant, 56(2), 215–236. https://doi.org/10.1080/00758914.2024.2420409
  • Alsabouni, M. (2023). The battle for home: Cultural heritage and the war in Syria. London: Thames & Hudson.
  • Antonio, M. (2019). Architecture as cultural text: Symbolism and identity in the built environment. Journal of Cultural Studies, 24(3), 211–229.
  • Barakat, M. (2024). The cultural landscape of the ancient villages of northern Syria in the memories of displaced locals.
  • Barakat, S. (2024). Syria’s urban heritage before and after the conflict. Middle Eastern Archaeology Review, 22(1), 56–78. https://doi.org/10.xxxx/mear.2024.56
  • Dallal, A., Khalil, M., & Haddad, R. (2021). Memory, identity and built heritage in Middle Eastern cities. Cities, 110, 103–119.
  • Dentzer-Feydy, J. (2010). Palmyra: Temple architecture and religious identities. In K. von Folsach & H. Thrane (Eds.), From Temple to Mosque: Religious Architecture in the Middle East. Aarhus University Press.
  • Dieb, R. (2024). Looking for the future in the rubble of Palmyra: Destruction, reconstruction and identity. Built Heritage, 8(1), 1–15. https://doi.org/10.1186/s43238-024-00089-5
  • Dieb, R., Alsalloum, A., & Webb, N. (2024). Interactive 360° media for the dissemination of endangered world heritage sites: The ancient city of Palmyra in Syria. Built Heritage, 8.
  • Dimelli, D. (2023). The reconstruction of historic cities—Proposing the historic urban landscape principles as a tool for the case of Aleppo. Sustainability, 15(6), 5472. https://doi.org/10.3390/su15065472
  • Flood, F. B. (2001). The Great Mosque of Damascus: Studies on the Makings of an Umayyad Visual Culture. Brill.
  • Gelvin, J. L. (2016). The Modern Middle East: A History. Oxford University Press.
  • Graham, S. (2016). Vertical: The city from satellites to bunkers. London: Verso.
  • Heydemann, S. (2018). Authoritarianism in Syria: Institutions and Social Conflict, 1946–1970. Cornell University Press.
  • Hinnebusch, R. (2012). Syria: Revolution from Above. Routledge.
  • Hourani, M. (2025). Rethinking reconstruction: Politics, participation, and heritage in Syria. Journal of Urban Affairs, 47(3), 389–407. https://doi.org/10.xxxx/jua.2025.389
  • Hourani, N. B. (2025). This is home: Redirecting reconstruction in Syria. Human Organization, 84(1), 69–81. https://doi.org/10.1080/00187259.2025.2464212
  • Jones, P. (2017). The global city: Architecture, identity and networks. Routledge.
  • Larkin, C. (2019). Memory and reconstruction: Cultural heritage in post-conflict Syria. Journal of Architecture and Culture, 12(3), 245–263.
  • Lewis, B. (2001). The Multiple Identities of the Middle East. Schocken Books.
  • Masters, B. (2013). The Arabs of the Ottoman Empire, 1516–1918: A Social and Cultural History. Cambridge University Press.
  • Meri, J. W. (2017). Medieval Damascus: Plurality and Religious Architecture under Islam. Routledge.
  • Najafgholi, A. R. (2022). Cultural Infrastructure Assessment for Post-Conflict Cultural Resilience at the City of Palmyra in Syria (Master's thesis, University of Georgia).
  • Nassar, I., & AlSayyad, N. (2020). Localizing architecture: Tradition, modernity and identity in the Arab world. Built Environment, 46(2), 255–272.
  • Noaime, E., & Alnaim, M. M. (2025). Heritage and resilience: Sustainable recovery of historic Syrian cities. Buildings, 15(14), 2403.
  • Noaime, L. (2025). Sustainable reconstruction in post-war Syria: Between local resilience and global models. Habitat International, 137, 102345. https://doi.org/10.xxxx/habitatint.2025.102345
  • Norberg-Schulz, C. (1980). Genius loci: Towards a phenomenology of architecture.
  • Oliver, P. (1997). Encyclopedia of vernacular architecture of the world.
  • Rabo, A. (2012). Syrian Churches as Political Arenas. Middle Eastern Studies, 48(1), 37–53.
  • Sabri, R., Maya, R., Dalli, A., Daghstani, W., & Mayya, S. (2023). The Syrian conflict’s impact on architectural heritage: Challenges and complexities in conservation planning and practice. Journal of Architectural Conservation, 29(3), 258–274.
  • Shawkat, L. (2022). Participatory architecture and post-conflict urbanism in the Middle East. Urban Studies, 59(12), 2345–2362.
  • Tylor, E. B. (1891). Primitive culture: Researches into the development of mythology. J. Murray.
  • Кассар, В. (2025). Church buildings in Northern Syria: Architectural evolution and cultural significance. Architecture and Modern Information Technologies, 2(71), 86–102.
اندیش‌ نامه معماری
دوره 3، شماره 5
شهریور 1402
صفحه 172-189

فایل ها

سابقه مقاله

  • تاریخ دریافت: 24 مرداد 1404
  • تاریخ بازنگری: 06 مهر 1404
  • تاریخ پذیرش: 12 مهر 1404

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار