مدلی برای ارتقاء مفهوم «دلبندی به مکان»

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری دانشگاه هنر تهران

چکیده

دلبندی به مکان، از مهمترین ابعاد رابطه انسان و مکان است. طول دهه‌های اخیر پژوهشگران متعددی با انجام مطالعات کمی و کیفی در این حوزه، به ارائه راهکارهایی برای ایجاد حس دلبندی به مکان برخواسته اند. با این حال وجوه دلبندی به مکان در معماری و نظریات پژوهشگران این حوزه، نیازمند کنکاش و تحلیل عمیق تر میباشد. مطالعه در این حوزه جهت یافتن وجوه و عوامل مداخله‌گر و ابزار اندازه گیری آن و نیز پاسخ به این پرسش که چگونه میتوان مکانی دلبند بوجود آورد، از دغدغه های اصلی این پژوهش است. این پژوهش با مرور ادبیات نظری، به تفسیر رابطه همبستگیِ مشخصه‌های فیزیکی و غیرفیزیکیِ مکان برمبنای تبیین مطالعات پیشین، کوشش مینماید. اقدام برای ارائه مدلی فراگیر، جهت تبیین و ارتقاء کیفیت دلبندی به مکان با تکیه بر یافته های تحقیقات پیشین و شناسایی خلأ موجود در آنها،و پاسخگویی به این سوال در راستای دستیابی به هدف تحقیق میباشد .در روند دلبندی به یک مکان، با ساختار پیچیده‌ای روبرو میشویم که در آن محرک‌های «پس‌زمینه» بعنوان پیوند درون ذهنی پیش از لحظه حال سخن میگوید، وجوهی که در ذهن ساخته و پرداخته میشود و تصاویر ذهنی را که انسان جهت فهم و شناخت محیط از آن استفاده مینماید را بوجود می‌آورد و «زمینه» بعنوان واقعیت یا همان لحظه حضور انسان در مکان سخن می‌گوید که در آن لحظه امکان گردهم‌آوری چیزها وجود دارد ومحرک سوم یا «پیش‌زمینه» واقعیتی است که از دل ظهور تدریجی پس‌زمینه و زمینه، همراه با آرزوها و درخواستهای شخص در آن زمان پدیدار میشود و لحظه ای است که در آن ادراک کامل (یکی انگارگی) شکل میگیرد و در مجموع اکوسیستمی را بوجود میآورند که کلیه اجزا در آن نقش دارند و عامل اصلی قضاوت انسان از مکان محسوب میشوند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Model to Improve the Concept of Place Attachment

نویسندگان [English]

  • Alireza Mostaghni 1
  • Parinaz Mizban 2
1 Associate professor, University of Art Verified email at art.ac.ir
2 PhD student at Tehran art university
چکیده [English]

Place attachment is among the most important bonds between person and place. In recent decades, various researchers have carried out quantitative and qualitative studies in this area, trying to find solutions for creating a sense of attachment to place. Although many efforts have been made and are being made to explain the factors influencing place attachment, the achievements of research in this field have been presented in a scattered and fragmented manner and in this situation, it is not possible for architects and designers to ameliorate the attribute of attachment to space. Among main concerns of this research are: finding aspects, intervening variables and measurement tools for place attachment as well as answering how to create a place to which a person can attach. This research aims to help designers recognize and use factors in creating and enhancing the concept of place attachment. This qualitative research will be undertaken by reviewing the theoretical literature in various sciences, environmental psychology, philosophy, and literature. Discovering void in previous researches, it will establish a new model of place attachment and introduce three motives: Background, Middle-ground and Distant view. The findings show that we face a complicated structure in the process of place attachment, in which the first stimulus or background speaks of the intra-mental connection before the present moment, faces that are processed in the mind and create mental images that human beings use to understand the environment, The second stimulus of this structure is the setting that speaks of the reality or the moment of human presence in the place where it is possible to gather things at that moment. The moment of presence in the place is a mixture of mentality and objectivity and is different from the background stimulus since it is rooted in the presence of the factor of human perception and feeling, and The third stimulus or foreground is the reality that emerges from the gradual emergence of the background and setting, along with the person's wishes and requests at that time, in which a complete perception (uniformity) is formed. A concept that cannot be easily broken down into geometry, activities, and emotions. These three, then, create an atmosphere where all elements have a role which is regarded as the main factor affecting one's judgment about the place.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Place
  • place attachment
  • Components of Place Attachment
 بهزادفر، مصطفی و امیر شکیبامنش، ،1393جستاری بر فلسفه پدیدارشناسی مکان: بررسی اندیشههای دیوید
سیمون، فصلنامه هویت شهر.14 – 5 :17
- جوان فروزنده، علی و قاسم مطلبی، ،1390مفهوم حس تعلق به مکان و عوامل تشکیلدهندۀ آن، هویت شهر :8
.37 – 27
- دهخدا، علیاکبر، ،1334لغتنامه دهخدا، به کوشش محمد معین، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
- فلاحت، محمدصادق، ،1385مفهوم حس مکان و عوامل شکلدهندۀ آن، مجلۀ هنرهای زیبا .66- 57 :26
- قلعهنویی، محمود و بهادر زمانی و سپیده پیمانفر، ،1396فراتحلیل مطالعات دلبستگی به مکان، فصلنامۀ مدیریت
.95 – 87 :48 شهری
- علینام، زهرا، ،1393بررسی دلبستگی به مکان در محله با رویکرد روانشناسی شناختی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز،
پایاننامه کارشناسیارشد طراحیشهری.
- مدیری، آتوسا، ،1387مکان، نشریۀ هویت شهر .79 – 69 :2
- مستغنی، علیرضا، ،1395روایت فضا در معماری، تهران، نشر متن در متن.
- نوربرگ شولتز،کریستیان، ،1381مفهوم سکونت: به سوی معماری تمثیلی، ترجمه محمودامیر یاراحمدی، تهران،
نشر آگه.
- Alexander, L A., )2008(. “Meaning of Place: Exploring long-term resident’s attachment to the
physical environmental in Northern New Hampshire”, Antioch University New England.
- Blaut, J M., Stea, D. )1974(, “Mapping at the age of three”, Journal of Geography, N0. 73, 5-9.
- Bricker, K S., Kerstetter, D L., )2000(. “Level of Specialization and Place Attachment: An
Exploratory Study of Whitewater Recreationists”, Leisure Sciences, N0. 22: 233-257.
- Giuliani, M V., Feldman, R., )1993(. “Place Attachment in a Developmental and Cultural
Context”, Journal of Environmental Psychology, N0. 13: 267-274.
- Hammitt, W E., Backlund, E A., Bixler, R D., )2004(. “Experience Use History, Place Bonding
and Resource Substitution of Trout Anglers during Recreation Engagements”, Journal of Leisure
Research, Vol. 36)3(: 356-378.
- Hochberg, J., )1994(. “James Jerome Gibson”, as a chapter in Biographical Memoirs, Vol.
63:151-171, the National Academic Press, Washington DC.
- Holl, S., Pallasmaa, J., Perez-Gomez, A., )2007(. “Questions of Perception: Phenomenology of
Architecture”, William K Stout Publisher, San Francisco.
- Kaplan, S., )1973(. “Cognitive Maps in Perception and Thought”, as a chapter in Image and
Environment: 63-78, Chicago, IL: Aldine.
- Kichin M R., )1994(. “Cognitive maps: What are they and why study them?”, Department of
Geography, University college of Swansea, Wales SA2 8PP, U.K.
- Massey, D., )1994(. “Space, Place and Gender”, Polity Press: Cambridge.
- Merleau-Ponty, M., )1964(. “Cézanne's doubt” in “Sense and Non-Sense”, Evanston, TL:
Northwestern University Press.
 
 Montgomery, J., )1998(. “Making a City: Urbanity, Vitality and Urban Design”, Journal of
Urban Design 3.
- Neisser, U. )1976(. “Cognition and reality”, San Francisco: W. H. Freeman.
- Norberg-Schulz, Ch., )1976(. “The phenomenon of place”, as a chapter in Theorizing a new
agenda for architecture: an anthology of architectural theory: 412-428, Princeton Architectural
Press, New York.
- Piaget, J., Inhelder, B., )1956(. “The Child's Conception of Space”, London: Routledge & Kegan
Paul.
- R.Cuthbert, A., )2006(. The Form of Cities, Blackwell publishing, Australasia.
- Schreyer, R., Jacob, G., White, R., )1981(. “Environmental Meaning as a Determinant of
Spatial Behavior in Recreation”, In J. Frazier and B. Epstein )Eds.(, Proceedings of the Applied
Geography Conferences: 294-300, Binghamton, Dept. of Geography, SUNY Binghamton.
- Seamon, D., Sowers, J., )2008(. “Place and placelessness, Edward Relph”, as a chapter in Key
texts in human geography: 43-51, London.
- Siegel, A W., Cousins, J H., )1985(. “The Symbolizing and Symbolized Child in the Enterprise
of Cognitive Mapping”, In R.Cohen, Ed., the Development of Spatial Cognition, Hillsdale, NJ:
Lawerence Erlbaum.
- Spencer, C., Blades, M., )1986(. “Pattern and Process: a Review Essay on the Relationship
between Behavioral Geography and Environmental Psychology”, Progress in Human Geography,
N0. 10: 230-248.
- Spencer, C., Blades, M., Morsley, K., )1989(. “The Child in the Physical Environment”,
Chichester: Wiley.
- Stokols, D., Shumaker, S A., )1981(. “People in Places: A transactional View of Settings”, In J.
Harvey )Eds.(, Cognition, Social behavior, and the environment: 441-488, Hillsdale, Erlbaum.
- Tuan, Y F., )1975(. “Images and mental maps”, Annals of Association of American geographers,
Vol63 )2(, 205-213.
- Tversky, B., )1992(. “Distortions in cognitive maps”, Geoforum, Vol. 23)2(: 131-138.
- Wood, D., Beck, R., )1990(. “Tour personality: The Interdependence of Environmental
Orientation and Interpersonal Behaviour”, Journal of Environmental Psychology, N0. 10: 177-
207.