https://arcand.journal.art.ac.ir/ اندیش‌ نامه معماری fa daily 1 Wed, 23 Aug 2023 00:00:00 +0330 Wed, 23 Aug 2023 00:00:00 +0330 https://arcand.journal.art.ac.ir/article_1484.html نوشته‌ی حاضر ترجمه‌ی مقاله‌ای با عنوان آثار مکتوب پدیدارشناسانه کریستین نوربرگ شولتز در معماری است که توسط الی حداد، معمار و استاد معماری دانشگاه آمریکایی- لبنانی در بیلبوس لبنان نوشته شده‌است. در ماه مارچ (فروردین1390) سال2010 در شماره 15 نشریه‌ی Architecture Theory Review به چاپ رسیده‌است.,وی تحصیلات خود را در دانشگاه پنسیلوانیا به پایان رسانده است. حداد از ۱۹۹۴ در دانشگاه آمریکایی- لبنانی به تدریس در استودیو‌های طراحی و نظریه‌های معماری پرداخته‌‌‌است. علایق پژوهشی حداد شامل موضوعات مرتبط با معماری مدرن، معماری معاصر در جهان عرب و همچنین تحولات شهری است. او مقالات متعددی نیز در این زمینه در مجلات داخلی و بین‌المللی ارائه کرده‌است.نظریات نوربرگ-شولتز، وامدار اندیشه‌های مارتین هایدگر بوده و به عنوان نخستین پیشگامان نگرش نوین در معماری بوده‌است.این مقاله به بررسی آثار نظری کریستین نوربرگ-شولتز یکی از مهمترین حامیان رویکرد «پدیدارشناسانه» در معماری، تاریخ‌نگار و نظریه‌پرداز می‌پردازد و توسعه ایده‌های وی در طی سی سال را مورد‌ بررسی قرارمی‌دهد. درحالی که نوربرگ-شولتز با کتاب نیات معماری ملهم از مطالعات ساختارگرایانه در نشانه‌شناسی، جامعه‌شناسی و روان‌شناسی در ۱۹۶۳ میلادی کار خود را آغاز کرد، طولی نکشید که با نگارش کتا‌ب‌های هستی، فضا و معماری در ۱۹۷۱ و در ادامه با کتاب روح مکان در ۱۹۸۰ و مفهوم سکونت به رویکرد پدیدارشناسانه تغییر موضع داد. این مقاله درصدد بررسی آثار مکتوب نظری کریستین نوربرگ-شولتز، به‌منظور ارزیابی تفسیر او از پدیدارشناسی و کاربرد آن در معماری و همچنین رابطه‌ی آن با پروژه‌ی مدرنیته است. https://arcand.journal.art.ac.ir/article_1485.html عملکردهای شناختی یادگیری تحت عوامل مختلفی هستند، در این بین، محیط فیزیکی یکی از مهم‌ترین عوامل است، که به دلیل تاثیر پنهان و ناخودآگاه آن، تا کنون بسیار مورد غفلت قرار گرفته است. پارامترهای مهم عملکردهای شناختی در یادگیری، شامل توجه، حافظه و هیجان می‌باشد. این سه پارامتر که اساس یادگیری را شکل می‌دهد، می‌تواند تحت تاثیر محیط فیزیکی فضای آموزشی قرار گیرند. جهت‌دستیابی به آموزش بهینه علاوه بر موارد تربیتی، باید فضای معماری مناسبی نیز مهیا گردد تا زمینه‌ساز فعالیت بهتر توجه، حافظه و هیجان گردد. از همین‌روی، تاثیر فضای معماری بر عملکردهای شناختی را نمی‌توان نادیده انگاشت. لذا پژوهش حاضر به دنبال پاسخ‌گویی به چنین سوالاتی است: کدام مولفه‌های طراحی فضای آموزشی بر عملکردهای شناختی یادگیری مانند توجه، حافظه و هیجان تاثیرگذار است؟ و ابزارها و روش‌های موجود برای شناسایی این تاثیرات کدام هستند؟. جهت پاسخ به این سوالات، پژوهش حاضر از روش مرور سیستماتیک بهره برده است. مرور در بازه‌ی زمانی 2000 تا 2023 در میان مطالعات انگلیسی بر اساس معیارهای ورود مشخص، پایگاه داده‌های تعریف شده و مطالعات پایه علوم اعصاب صورت گرفته است. نتایج پژوهش نشان داده است که مولفه‌های نور، رنگ، بافت و مصالح، طول و عرض و ارتفاع، فرم و هندسه، دما و کیفیت هوا و طبیعت‌گرایی بر عملکردهای شناختی یادگیری تاثیرگذار هستند که در نتایج هر یک به تفکیک توجه، حافظه و هیجان به همراه راهبردهای طراحی فضای آموزشی مشخص شده‌اند، و بهترین ابزارها جهت شناسایی فعالیت‌های توجه، حافظه و هیجان بر اساس علوم اعصاب ارائه شده است. https://arcand.journal.art.ac.ir/article_1486.html با این فرض که گفتمان معماری ماهیتی میان‌رشته‌ای دارد، هدف از این پژوهش نشان دادن نحوه استقراض ادبیات داستانی از گفتمان معماری به‌منظور شکل‌گیری «فضاهای ادبی» و نیز نحوه اقتباس گفتمان معماری از سایر موضوعات جامعه‌شناسی است. در همین راستا، آثار نویسنده موج نو داستان‌های علمی تخیلی، یعنی جی. جی. بالارد ، منبعی مفید برای ساخت این مطالعه فراهم می‌کند. نتایج نشان می‌دهد که داده‌های فضایی در پنج اثر منتخب بالارد، به شیوه‌ای مشابه در گفتمان معماری دوره اخیر وجود دارد که جنبش معماری مدرن را در زمینه‌های مختلف، موردانتقاد قرار می‌دهد .تحلیل، به‌موازات مباحث نقد گفتمان معماری مدرن انجام می‌شود. از این منظر، گفتمان معماری و گفتمان بالارد بر سه موضوع مشترک تمرکز دارند؛ انزوای اجتماعی، تبعیض طبقاتی درنتیجه انزوای اجتماعی و بیگانگی در دنیای مدرن. در این مطالعه، ضمن این‌که نقش میانجی گفتمان معماری بین جامعه‌شناسی و ادبیات داستانی از طریق قرائت فضای مکانی متن برجسته می‌شود، درس‌هایی برای یادگیری از آثار بالارد نیز، با تأکید بر تولید نظریه طرح از طریق حوزه گفتمان، بیرون کشیده خواهد شد. https://arcand.journal.art.ac.ir/article_1487.html بعد از انقلاب صنعتی شهرنشینی به طور قابل ملاحظه‌ای رشد کرد و به دنبال آن افزایش جمعیت در شهر‌های بزرگ موجب نیاز به ساخت و ساز آسان، سریع و با صرفه اقتصادی شد، از سوی دیگر آلودگی‌های ایجاد شده بر اثر ساخت مجموعه‌های مسکونی و از بین رفتن منابع در ازای کیفیت پایین بدست آمده در این امر، ساخت این ساختمان‌ها را هم از نظر اقتصادی و هم از جنبه‌های زیست محیطی توجیه ناپذیر می‌کرد. بدین جهت رویکرد مدولار در طراحی مجموعه‌های مسکونی مورد توجه قرار گرفت. همچنین به‌کارگیری روش‌های ساخت و ساز مدولار مانند پیش‌ساختگی و ساخت صنعتی موجب شد تا بتوان فرایند ساخت را در محدوده کیفیت، مدیریت، و سرعت ساخت تا حد زیادی بهبود بخشید. به کارگیری صنعتی‌سازی در کنار طراحی مدولار توانسته است در زمینه طراحی و ساخت مجموعه‌های مسکونی بسیاری از موانع را از میان بردارد. در کشور ما نیز به سبب نیاز روزافزون مسکن و تحت تاثیر تحولات جهانی پروژه‌هایی مسکونی با طراحی و ساخت مدولار به بهره‌برداری رسیده است اما در این میان کمتر به بررسی ارتباط انواع مدولاسیون‌ها با هم و همچنین نحوه ارتباط میان بحث قالب‌بندی و چگونگی شکل‌گیری طراحی مدولار توجه شده است. این پژوهش با بررسی نمونه‌های موردی به بررسی نسبت انواع مدولاسیون و روش‌های قالب بندی پرداخته است تا در نهایت بتوان راهکار‌هایی مناسب برای طراحی مجموعه مسکونی مدولار و انتخاب روش‌ قالب‌بندی پیشنهاد داد. یک طراحی مدولار برای اجرای بهینه نیاز به یک ساختار مدولار دارد و یک سیستم سازه‌ای مدولار خود متشکل از مدول‌های قالب‌بندی است. https://arcand.journal.art.ac.ir/article_1488.html طراحی داخلی نقش مهمی در تأثیرگذاری بر آسایش و سلامت روانی افراد دارد. محیط‌های داخلی می‌توانند با ایجاد فضاهایی متناسب با نیازهای انسانی، به کاهش استرس و بهبود کیفیت زندگی کمک کنند. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر طراحی داخلی بر کاهش استرس و ارتقای آسایش روانی انجام شده‌است. به‌منظور دستیابی به این هدف، عناصر مختلفی همچون نور، رنگ، مقیاس و نسبت‌ها، مواد طبیعی و نحوه چیدمان فضاها به‌دقت مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. مطالعه حاضر از روش‌های کیفی و تحلیل منابع علمی معتبر بهره برده‌است تا نشان دهد که طراحی آگاهانه و هدفمند فضاهای داخلی می‌تواند تأثیر مثبتی بر احساسات و وضعیت روانی افراد داشته باشد. در این راستا، تأکید بر انتخاب صحیح مواد، کنترل سطح نور و استفاده از رنگ‌های مناسب از جمله عواملی هستند که می‌توانند تجربه فضا را بهبود بخشند و حس آرامش را تقویت کنند. این مقاله همچنین به بررسی تعادل و هارمونی میان عناصر طراحی پرداخته و نشان می‌دهد که تعامل مؤثر این عناصر می‌تواند به ایجاد محیطی که هم از نظر زیبایی‌شناختی و هم از نظر روانی مثبت است، کمک کند. در نهایت، پژوهش حاضر با تأکید بر اهمیت طراحی آگاهانه و هوشمندانه،با ارائه پیشنهادهایی برای بهبود کیفیت فضاهای داخلی، به طراحان و معماران داخلی توصیه می‌کند که در فرآیند طراحی خود، به تأثیرات روانی فضا و نقش عوامل مختلف در کاهش استرس توجه ویژه‌ای داشته‌باشند. این پژوهش با تأکید بر ارتباط میان طراحی داخلی و روان‌شناسی محیطی، به‌دنبال ارائه راهکارهایی برای ارتقای کیفیت فضاهای زندگی و کار است. https://arcand.journal.art.ac.ir/article_1489.html نظریه، ابزار اصلی پیشبرد دانش معماری برای پژوهش‌گران معماری است؛ و آشنایی با نظریه و روش‌ نظریه‌پردازی یکی از پیش‌نیازهای تدوین نظریات است. هدف این پژوهش، تبیین مفاهیم اصلی نظریه‌آفرینی معماری و بررسی ساختار آن‌ در گرایش‌های مختلف نظریات آکادمیک معماری؛ با بهره‌گیری از روش‌شناسی نظریه‌پردازی در علوم کاربردی، برای ایجاد چارچوبی شفاف و قابل قبول است. روش تحقیق، ترکیبی از توصیف، تطبیق و تحلیل، بواسطه مروری مفهومی-روایی و تحلیلی-تطبیقی همراه با بررسی نمونه‌های موردی بوده است. با توجه به آن‌که نظریه‌پردازی در معماری و علوم کاربردی، از حیث چیستی و چگونگی در مفاهیم اولیه، شباهت‌های قوی دارند؛ این پژوهش با مرور و توصیف مفاهیم اصلی نظریه و نظریه‌پردازی عمومی و از طرفی تطبیق و تحلیل نمونه رساله‌های معماری دانشگاه تربیت مدرس؛ 8 گرایش موضوعی را بررسی می‌نماید. نتایج نشان می‌دهد: درقیاس نمونه‌ها با نظریه‌پردازی علوم کاربردی، پنج فصل رساله‌های معماری به‌عنوان مراحل نظریه‌پردازی در یک چرخه رفت و برگشتی؛ در تناظر با 5 مرحله "تشخیص"، "ثبوت"، "اثبات"، "تثبیت" و "ارائه نظریه"؛ چگونگی نظریه‌پردازی معماری را تبیین می‌نمایند. این چرخه، در 3 مرحله کلی "پایایی"، "روایی" و "هویت نو"؛ قابل تبیین می‌باشند. نظریات آکادمیک معماری، غالبا از نوع رسمی، توصیفی-تجویزی، و با راهبرد ترکیبی نظریه‌ سازی و ‌آزمایی شکل می‌یابند و در قیاس نمونه‌‌ها با یکدیگر، نظریات آکادمیک با گرایش‌های معماری-معماری، منظر، اسلامی، بازسازی و شهرسازی؛ بیشتر "هنجاری"، از نوع "تقلیلی"، رویکرد "کیفی‌تر"، و غالبا با انواع روش‌های "پیمایشی" بوده؛ و گرایش‌های انرژی، سازه و دیجیتال غالبا "اثباتی"، از نوع "تجریدی"، رویکرد "کمی‌تر"، و با انواع روش‌های "شبیه‌سازی" شکل یافته‌اند. https://arcand.journal.art.ac.ir/article_1490.html با پدید آمدن هنرهای دیجیتال نحوه درک، نمایش و تعامل با آثار هنری تغییرات زیادی داشته است و این تغییرات تنها به داخل گالری‌ها محدود نمی‌شود، بلکه می توان گفت که بر روی معماری موزه‌ها نیز تاثیر گذاشته است. در گذشته، فضاهای موزه‌ای به‌طور عمده برای نمایش آثار و مصنوعات ملموس طراحی شده بودند، اما با ظهور هنرهای دیجیتال و نیاز به تجربیات تعاملی و چندرسانه‌ای، معماری موزه‌ها نیز دچار تحولات اساسی شده است. تاثیر و تغییر رویکرد با توجه به هنر دیجیتال در معماری بسیار متنوع بوده است و می توان گفت نمایش هنر دیجیتال در برخی از نمونه‌های موردی، بر پلان و نما ساختمان موزه نیز تاثیر محسوسی گذاشته است.هدف از انجام این تحقیق این است که چگونگی تاثیر نمایش هنرهای دیجیتال بر معماری موزه ها نشان دهد. نکته دیگری نیز در خصوص موزه های هنرهای دیجیتال وجود دارد این است که در این موزه ها، شکل، ابعاد و فناوری نمایش دیجیتال خود به بخشی از اثر هنری تبدیل شده‌اند و بر تجربه فضایی و هنری موزه‌ها تأثیر می‌گذارند. این مقاله به بررسی چگونگی تغییر رویکرد سنتی معماری موزه‌ها تحت تأثیر نمایش هنرهای دیجیتال می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونگی نمایش هنر دیجیتال به تغییر رویکرد و طراحی در پلان، نما و به طور کلی معماری موزه با بهره‌گیری از فناوری‌های نو و دیجیتال تاثیر گذاشته است. با استفاده از روش مطالعه موردی، نشان داده شده است که معماری موزه‌های دیجیتال نسبت معماری موزه های سنتی، در مواردی همچون فضاها، بازشوها و نمایش آثار متفاوت است. https://arcand.journal.art.ac.ir/article_1491.html این مقاله مروری به چگونگی سازوکار بتن بایونیک به عنوان یک مصالح ساختمانی در معماری نوین ، ساخت‌وساز و اثرات زیست محیطی آن می‏پردازد. بدین منظور پس از بررسی نظام‏مند مفاهیم بایونیک و بایومیمکری و فلسفه الهام از طبیعت در معماری ، با توجه به اهمیت ﺗﺎﺛﯿﺮﺍﺕ ﺯﯾﺴﺖ ﻣﺤﯿﻄﯽ ﻭ ﮐﺎﺭﮐﺮﺩﯼ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺑﺎﯾﻮﻧﯿﮏ و توجه به اصول معماری ﭘﺎﯾﺪﺍﺭ به بررسی بتن ﺑﺎﯾﻮﻧﯿﮏ پرداخته شد. ﺑﺘﻦ ﺑﺎﯾﻮﻧﯿﮏ ﻧﻮﻋﯽ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﺳﺎﺧﺘﻤﺎﻧﯽ ﻧﻮﺁﻭﺭﺍﻧﻪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻟﻬﺎﻡ ﺍﺯ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﻭ ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎﯼ ﺑﯿﻮﻟﻮﮊﯾﮑﯽ ﻃﺮﺍﺣﯽ ﺷﺪﻩ ﺗﺎ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖﻫﺎﯼ ﻭﯾﮋﻩﺍﯼ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﻮﺩ ﺗﺮﻣﯿﻤﯽ، ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﻭ ﺳﺎﺯﮔﺎﺭﯼ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎ ﻣﺤﯿﻂ ﺯﯾﺴﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺘﻦ ﻣﻌﻤﻮﻟﯽ ﺍﺿﺎﻓﻪ ﮐﻨﺪ. در این پژوهش به تعریف مفاهیم مرتبط و معرفی انواع بتن بایونیک به وسیله ﺟﺴﺘﺠﻮ در ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﺮ ﺑﺨﺶ و پیگیری و ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖﻫﺎ ﺩﺭ آن ﺯﻣﯿﻨﻪ پرداخته شد. در انتها نمونه پروژه‏هایی که از بتن بایونیک استفاده نموده‌اند آورده شده است. در مجموع نتیجه گیری شد که مصالح بایومتریک با قابلیت تنظیم دما و کاهش مصرف انرژی ، دوام و ماندگاری بالا در شرایط مختلف محیطی و ترمیم خود به خودی ، دارای مزایای کاربردی مناسبی هستند. https://arcand.journal.art.ac.ir/article_1492.html سوریه به‌عنوان کشوری با تاریخ طولانی و موقعیت جغرافیایی خاص، از دیرباز محل تلاقی فرهنگ‌ها و تمدن‌های مختلف بوده است. معماری این کشور بازتابی از تاریخ پیچیده و متنوع آن است که تحت تأثیر فرهنگ‌ها و اعتقادات مذهبی مختلف شکل گرفته است. هدف این پژوهش بررسی رابطۀ میان فرهنگ و معماری در سوریه است. این پژوهش به‌روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از داده‌های اسنادی و مطالعات کتابخانه‌ای انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که معماری سوریه در دوران‌های مختلف تحت تأثیر امپراتوری‌های باستانی، اسلامی و عثمانی قرار گرفته است. همچنین، تأثیرات جنگ‌های داخلی و بحران‌های سیاسی اخیر منجر به تخریب بخش بزرگی از میراث معماری این کشور شده است. معماری خانه‌های سوریه که پیش از این محل ظهور فرهنگ ترکیبی آن بود، اکنون به‌ویژه در پی تغییرات ناشی مدرنیته و جنگ‌ها، در خطر آن است که هویت فرهنگی خود را از دست بدهد. در نتیجه، بازسازی سوریه باید با رعایت اصول معماری بومی و حفظ هویت فرهنگی صورت گیرد تا فرهنگ غنی این سرزمین در آینده حفظ شود. https://arcand.journal.art.ac.ir/article_1493.html اخبار آموزشی و پژوهشی